İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay: “Kentlere kaynaklara ve erken uyarı verilerine doğrudan erişim imkânı sağlanması gerekiyor”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Dr. Cemil Tugay, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen oturumda, kentlerin aşırı sıcaklara karşı dayanıklılığının artırılması için Avrupa ülkelerine çağrıda bulundu. Kentlerin erken uyarı verilerine ve finansman kaynaklarına doğrudan erişmesi gerektiğini belirten Tugay, Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’nın Avrupa Birliği dışındaki kentleri de kapsamasını istedi.

Antalya’daki İrlanda-AB Pavyonu’nda gerçekleştirilen “Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına” başlıklı oturumda İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi Program Yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ve Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore konuşma yaptı.

İzmir’de önümüzdeki iki yıl boyunca sıcak hava dalgalarından en fazla etkilenen ve kendilerini koruma imkânları en sınırlı mahallelere öncelik vereceklerini açıklayan Tugay, “İklim mücadelesinin başarısı, korunan hayatlarla ve azaltılan eşitsizliklerle ölçülmelidir.” dedi.

“KENTLERİMİZİN KORUYUCU TABAKASI GİDEREK İNCELİYOR”

Aşırı sıcakların kent yaşamı ve halk sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çeken İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, belediye başkanlığı görevinden önceki hekimlik deneyiminden hareketle kentlerin doğal koruma alanlarının önemini anlattı.

Tugay, kentlerin aşırı sıcaklara karşı korunmasında ağaçların, gölgeliklerin, su kaynaklarının ve yeşil alanların belirleyici olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Belediye başkanı olmadan önce cerrahtım. Tıpta çok erken öğrendiğimiz bir şey vardır: Deri, vücudumuzun en büyük organıdır ve sıcağa karşı ilk savunma hattımızdır. Deri işlevini yerine getiremediğinde bütün vücut risk altına girer. Kentlerin de bir derisi vardır. Ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanlar. Ne yazık ki kentlerimizin pek çoğunda bu koruyucu tabaka giderek inceliyor.”

“SICAKLARA HAZIRLIK SOKAKTAN VE MAHALLEDEN BAŞLAMALI”

Sıcak hava dalgalarının yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, aynı zamanda sağlık sistemleri üzerinde ciddi bir yük oluşturduğunu belirten Tugay, özellikle kalp ve göğüs hastalıkları bulunan kişilerin yüksek sıcaklıklardan daha fazla etkilendiğini söyledi.

Yalnız yaşayan yaşlılar, açık havada çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocukların sıcaklık riskine karşı korunması gereken gruplar arasında bulunduğunu ifade eden Tugay, yerel yönetimlerin bu süreçte üstlendiği sorumluluğa dikkat çekti.

Tugay, “Bu insanlar ilk olarak Avrupa Birliği kurumlarıyla ya da ulusal hükumetlerle karşılaşmıyor. Önce kentleriyle karşılaşıyorlar: Otobüs şoförüyle, ev ziyaretine gelen görevliyle, mahalledeki sağlık çalışanıyla… İşte bu nedenle sıcaklara hazırlık, sokaktan ve mahalleden başlayarak oluşturulmalıdır.” diye konuştu.

Açık alanda çalışanların korunmasına yönelik düzenlemelerin önemini de vurgulayan Tugay, çalışma koşullarının sıcaklık riskine göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Tugay, “İnşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde çalışma saatleri yeniden düzenlenmeli. Sıcaklığa en fazla maruz kalınan noktalara gölgelikler ve su kaynakları yerleştirmeliyiz. Bunlar otobüs durakları, yoğun yaya güzergâhları ve insanların sıklıkla kullandığı sokaklar olmalı.” ifadelerini kullandı.

İZMİR95 PROGRAMI VE MAHALLE BAZLI SICAKLIK HARİTALARI

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen İzmir95 Erken Çocukluk Programı ile İzmir Planlama Ajansı’nın çalışmalarına değinen Tugay, mevcut belediye hizmetlerinin aşırı sıcaklarla mücadelede önemli imkânlar sunduğunu açıkladı.

İzmir95 Erken Çocukluk Programı kapsamında ailelerin gebeliğin yedinci ayından bebeğin bir yaşına gelmesine kadar evlerinde ziyaret edildiğini hatırlatan Tugay, bu ziyaretlerin sıcaklık riskine karşı korunması gereken kişilerin belirlenmesinde kullanılabileceğini söyledi.

İzmir Planlama Ajansı tarafından sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtü verilerinin nüfus bilgileriyle birlikte haritalandırıldığını aktaran Tugay, “Böylece hangi mahallelerin desteğimize daha önce ihtiyaç duyduğunu belirleyebiliyoruz.” dedi.

Bu çalışmaların, sıcak hava dalgalarından en fazla etkilenen mahallelerin tespit edilmesine ve belediye hizmetlerinin ihtiyaçlara göre planlanmasına katkı sağladığını ifade etti.

“KENTLERE KAYNAKLARA VE ERKEN UYARI VERİLERİNE DOĞRUDAN ERİŞİM SAĞLANMALI”

Geçtiğimiz ay İrlanda’nın Cork kentinde belediye başkanları ve bilim insanlarının katılımıyla düzenlenen İklim ve Sağlık Belediye Başkanları Zirvesi’ni hatırlatan Tugay, Antalya’daki COP31 oturumunun bu diyaloğu uluslararası iklim gündemine taşıdığını belirtti.

Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’nın hazırlanma sürecine kentlerin ihtiyaçlarının da yansıtılması gerektiğini vurgulayan Tugay, Avrupa ülkelerine üç temel talepte bulundu.

Tugay, taleplerini şu sözlerle açıkladı:

“Birincisi, kentlere kaynaklara ve erken uyarı verilerine doğrudan erişim imkânı sağlanması gerekiyor. İkincisi, sıcaklar sınır tanımadığı için planın Avrupa Birliği dışındaki kentlere de açık hâle getirilmesi önemli. Üçüncüsü şu: İyi fikirlerin kamu ve özel sektör yatırımcılarının finanse edebileceği projelere dönüştürülmesine yardımcı olmalısınız.”

Kentlerin sıcak hava dalgalarına karşı geliştirdiği projelerin hayata geçirilebilmesi için uzun vadeli finansman olanaklarının oluşturulması gerektiğine işaret eden Tugay, yerel yönetimlerin uluslararası iş birliklerine doğrudan katılmasının önemini vurguladı.

“SICAKLIK UYARISI VERİLDİĞİNDE SERİNLEME ALANLARI AÇILMALI”

Erken uyarı sistemlerinin yalnızca meteorolojik bilgilendirme amacıyla kullanılmaması gerektiğini belirten Tugay, uyarıların belediye hizmetlerini harekete geçiren bir mekanizmaya dönüştürülmesini istedi.

Tugay, “Sıcaklık uyarısı verildiğinde serinleme alanları otomatik olarak açılmalı, çalışma saatleri uzatılmalı ve risk altındaki kişiler telefonla aranmalı.” dedi.

Sıcak hava dalgalarına karşı alınabilecek önlemlerin önemli bir bölümünün kısa sürede uygulanabileceğini ifade eden Tugay, başarılı bir organizasyon için kurumlar arasında koordinasyon sağlanması gerektiğini kaydetti.

“METEOROLOJİ, SAĞLIK SİSTEMİ VE BELEDİYELER ARASINDA KOORDİNASYON EKSİK”

Sıcaklıkla mücadelede karşılaşılan uygulama sorunlarının üç temel nedenden kaynaklandığını belirten Tugay, kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliğine, belediyelerin risk altındaki kişilere ilişkin verilere erişememesine ve finansman olanaklarının kısa vadeli kalmasına dikkat çekti.

Tugay, “Meteoroloji uyarı yapıyor, sağlık sistemi hastaları tedavi ediyor, belediyeler ise sokakları yönetiyor. Ancak çoğu zaman bu üçü arasında gerekli koordinasyon sağlanamıyor.” ifadelerini kullandı.

Yerel yönetimlerin erken uyarı verilerine zamanında ulaşmasının, sağlık kuruluşlarıyla ortak hareket etmesinin ve risk altındaki yurttaşlara yönelik hizmetlerini önceden planlamasının sıcak hava dalgalarının etkilerini azaltabileceğini belirtti.

“YALNIZ YAŞAYAN YAŞLILARA VE YOKSULLUK YAŞAYAN YURTTAŞLARA ULAŞMALIYIZ”

Aşırı sıcakların ekonomik ve toplumsal etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Tugay, İzmir’de özellikle kırılgan gruplara yönelik çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.

Yalnız yaşayan yaşlıların tespit edilerek kendilerine ulaşılmaya çalışıldığını aktaran Tugay, yoksulluk yaşayan yurttaşların konut koşulları, elektrik kullanımı ve gıdaya erişim gibi temel ihtiyaçlarının da sıcaklık riskleri kapsamında ele alınması gerektiğini söyledi.

Kentteki su kaynaklarının düzenli olarak kontrol edilmesinin önemine dikkat çeken Tugay, yerel ölçekte toplanacak verilerin gelecekteki sıcak hava dalgalarına karşı hazırlık yapılmasını sağlayacağını vurguladı.

Tugay, “Bu bilgiler bizim için çok önemli. İleride yaşanabilecek sıcak hava dalgalarına karşı bizi hazırlayacak. Bu verilerden hareketle bir plan oluşturmalı ve sıcak hava dalgası kaynaklı krizlere hazırlıklı olmalıyız.” diye konuştu.

“YENİ ALANLAR YALNIZCA SERİNLEME İÇİN DEĞİL, SOSYAL İHTİYAÇLAR İÇİN DE KULLANILMALI”

Sıcak hava dalgalarına karşı hazırlıkların yeni bir kriz yaşanmadan tamamlanması gerektiğini vurgulayan Tugay, belediye başkanlarının iklim değişikliğine uyum çalışmalarını bir halk sağlığı sorumluluğu olarak değerlendirmesi gerektiğini belirtti.

Yurttaşların evlerini aşırı sıcaklardan koruyabilmelerinin, enerji ve su ihtiyaçlarını karşılayabilmelerinin önemine değinen Tugay, kentlerde oluşturulacak yeni ortak kullanım alanlarının sosyal ihtiyaçlara da yanıt vermesi gerektiğini ifade etti.

Tugay, konuşmasını şu sözlerle sürdürdü:

“İnsanları koruyacak, evleriyle ilgili ihtiyaçlarını, enerji harcamalarını ve su ihtiyaçlarını karşılayacak çözümler sunarsak kendilerini çok daha iyi hissedecekler. Yeni alanları yeniden düzenlememiz gerekiyor. Bu alanlar yalnızca gölge ve serinleme için değil, aynı zamanda sosyal ihtiyaçlar için de kullanılmalı. Böylece kent yaşamına daha fazla olumlu katkı sağlayabiliriz.”

İzmir’de önümüzdeki iki yıllık süreçte sıcak hava dalgalarından en fazla etkilenen ve korunma imkânları sınırlı olan mahallelere öncelik verileceğini belirten Tugay, iklim politikalarının başarısının yalnızca hazırlanan planlarla değil, korunan insan hayatları ve azaltılan toplumsal eşitsizliklerle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.