CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer: “Çiftçinin borçları ötelenmeli, faizleri silinmeli, ek destek verilmeli”

CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Niğde başta olmak üzere Nevşehir, Kayseri ve Sivas'ta etkili olan ani soğuk hava ve zirai don nedeniyle patates üreticilerinin önemli kayıplarla karşı karşıya kaldığını açıkladı. Hasadı tamamlanamayan patateslerin tarlada donduğunu belirten Gürer, “Hasar tespitleri hızla yapılmalı, çiftçinin borçları ötelenmeli, faizleri silinmeli ve ek destekler verilmelidir.” dedi.

Zirai donun yalnızca üreticileri değil, ürün arzında yaşanabilecek azalma ve fiyat artışları nedeniyle tüketicileri de etkileyeceğine dikkat çeken Gürer, meteorolojik uyarıların zamanında yapılması, tarımsal risk haritalarının hazırlanması ve devletin önleyici politikaları hayata geçirmesi gerektiğini vurguladı.

“NİĞDE, NEVŞEHİR, KAYSERİ VE SİVAS'TA PATATESLER DONDAN ETKİLENDİ”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2026 yılında iklim koşullarının başlangıçta üretim açısından olumlu seyrettiğini ancak ani sıcaklık değişimlerinin hasat döneminde ciddi zararlara yol açtığını belirtti.

Gürer, “2026 yılında iklimin olumlu seyretmesiyle üreticinin ürününde artış, rekoltelerde yükselme meydana geldi. Ancak ani iklim değişiklikleri devam ediyor. Hafta içinde yaşanan zirai don, hasadı devam eden tarlalardaki patateslerin donmasına neden oldu. Niğde’de Edikli, Orhanlı, Karaatlı, Kayırlı, Çiftlik, Bozköy ve bazı köylerimizin yanı sıra Nevşehir’in Derinkuyu ilçesinde, Kayseri ve Sivas bölgelerinde de tarladaki patatesler dondan etkilendi.” ifadelerini kullandı.

Hasat edilemeyen ürünlerin toprak altında donmasının gelecek süreçte farklı sorunları beraberinde getirebileceğini belirten Gürer, üreticilerin ekonomik kayıplarının gecikmeden belirlenmesini istedi.

Gürer, “Hasat edilemeyen patateslerin bu yıl toprak altında donması, önümüzdeki süreçte yeni sorunları da beraberinde getirecek. Patates bu yıl girdi maliyetlerine uygun bir fiyatla satılırken şu anda üretici zor durumda. Bununla ilgili Bakanlığa önerge de verdik. Çiftçilerin uğradıkları zararların tespiti yapılmalı, borçları ötelenmeli, zararları karşılanmalı ve zirai don nedeniyle yaşadıkları mağduriyetler giderilmelidir.” dedi.

“ANİ İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ TARIMI VE FARKLI SEKTÖRLERİ DOĞRUDAN ETKİLİYOR”

İklim değişikliğinin etkilerinin yalnızca tarımsal üretimle sınırlı kalmadığını ifade eden CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, farklı sektörlerin de ani hava olaylarından etkilendiğine dikkat çekti.

Gürer, “Görünen o ki ani iklim değişiklikleri önümüzdeki süreçte başta tarım olmak üzere farklı kesimleri doğrudan etkileyecek. Geçtiğimiz günlerde Kapadokya bölgesinde kaya düşmesine neden olan olayların temelinde de iklim değişikliğinin yarattığı olumsuzluklar bulunuyor. Bu ani hava değişimleri karşısında meteorolojik verilerin doğru kullanılması, daha yaygın, daha bilinçli ve sorunları önceden gözeten bir tarım uygulamasının sürdürülmesi gerekiyor.” diye konuştu.

Geçmiş yıllarda yaşanan don, dolu ve sel olaylarından gerekli derslerin çıkarılması gerektiğini vurgulayan Gürer, tarımsal afetlere karşı daha kapsamlı önlemler alınmasını istedi.

Gürer, “Ani hava değişimleriyle ortaya çıkan dolu, sel ve don olaylarına karşı neler yapılabileceği, geçtiğimiz yıllarda yaşanan deneyimlerle artık daha açık biçimde görülebiliyor. Bu nedenle önümüzdeki süreci doğru yönetmek gerekiyor. Sorunun yalnızca patateste yaşanmadığı, bahçe bitkilerinde, tarla bitkilerinde ve farklı ürünlerde de zirai donun etkili olduğu anlaşılıyor.” ifadelerini kullandı.

“ÇİFTÇİ KAYIT SİSTEMİ'NE DAHİL OLSUN YA DA OLMASIN TÜM ÜRETİCİLERİN ZARARI KARŞILANMALI”

Zirai don nedeniyle zarar gören çiftçilerin desteklerden yararlanmasında kayıt durumunun engel oluşturmaması gerektiğini belirten Gürer, “Çiftçi Kayıt Sistemi’ne dahil olsun ya da olmasın, tüm çiftçilerimizin bu kapsamda uğradıkları zararlar karşılanmalıdır. Üreticinin zararının giderilmesi, önümüzdeki dönemde yeniden üretim yapabilmesi açısından önemlidir.” dedi.

“ZİRAİ DON YALNIZCA ÇİFTÇİYİ DEĞİL, TÜKETİCİYİ DE VURACAK”

Zirai don nedeniyle yaşanan üretim kayıplarının gıda fiyatlarına yansıyabileceğini belirten Gürer, tarımsal afetlerin etkisinin tarladan market raflarına kadar uzandığını söyledi.

Gürer, “Ürün arzında yaşanacak azalma, raftaki fiyatlara da yansıyacak. Yani zirai don yalnızca çiftçiyi değil, aynı zamanda tüketiciyi de vuracak. Birden fazla el değiştirerek tüketiciye ulaşan ürünün tarla fiyatının en az üç-dört katına çıktığı bir gerçek. Böyle olunca zirai don gibi felaketlerin öngörülebilirliği dikkate alınarak önlemlerin artırılması gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.

TBMM bünyesinde yürütülen Zirai Don Komisyonu çalışmalarına da değinen Gürer, geçmiş toplantılarda alınması gereken önlemlerin ve yaşanan ihmallerin ele alındığını hatırlattı.

Gürer, “Daha önce yaptığımız Zirai Don Komisyonu toplantılarında alınması gereken tedbirleri ve yaşanan ihmalleri birlikte değerlendirmiştik. Bu anlamda ekim yapılan bölgelerin hava koşullarının sürekli izlenmesi, üreticilere başta telefon mesajları olmak üzere çeşitli yollarla gerekli bilgilerin ulaştırılması ve önlemlerin artırılması gerektiği açıktır.” ifadelerini kullandı.

Üretim kayıplarının tüketicilerin alım gücünü de olumsuz etkileyebileceğini vurgulayan Gürer, “Gerek tarla bitkilerinde gerekse bahçe bitkilerinde ortaya çıkabilecek sorunların üretim kayıpları yoluyla rafa yansıyacağı, bunun da tüketiciyi olumsuz etkileyeceği unutulmamalıdır. Ürün fiyatlarının artması, tüketicinin ürüne erişimini de güçleştirecektir.” dedi.

“HASAT DÖNEMİNDE YAŞANAN DONLAR DA CİDDİ KAYIPLARA YOL AÇIYOR”

Zirai don olaylarının yalnızca ilkbahar aylarında değil, hasat dönemlerinde de üreticiler açısından ciddi risk oluşturduğuna dikkat çeken Gürer, tarımsal afetlere yönelik önlemlerin yılın farklı dönemlerini kapsayacak şekilde planlanması gerektiğini belirtti.

Gürer, “Zirai donla ilgili bugün ortaya çıkan tablo şunu göstermiştir: Yalnızca bahar mevsimindeki donlar değil, artık hasat dönemi sayılabilecek bu dönemde yaşanan donlar da üreticiler ve çiftçiler açısından ciddi sorunlara neden oluyor. Hasat dönemi devam ediyordu. Bazı bölgelerimizde patates hasadı gerçekleştirilmiş, kimisi ürününü satmış, kimisi depolamıştı. Ancak hasadın henüz gerçekleştirilmediği bölgelerde önemli kayıplar oluştu.” diye konuştu.

Yaşanan kayıpların üreticilere sağlanacak desteklerle hafifletilebileceğini ancak zarar gören ürünlerin geri kazanılmasının mümkün olmadığını belirten Gürer, önleyici tedbirlerin önemini vurguladı.

Gürer, “Bu kayıpların telafisi, gerekli desteklerin verilmesi ve üreticinin yaşadığı mağduriyetin ortadan kaldırılmasıyla mümkün olabilir. Ancak kaybedilen ürünü geri getirmek mümkün değildir. Bu nedenle başta zirai don olmak üzere iklim değişikliğiyle bağlantılı ortaya çıkan her soruna öncelikli ve etkili çözümler üretilmelidir.” dedi.

Antalya'da iklim değişikliği konusunda gerçekleştirilen toplantılara da değinen Gürer, “Antalya’da devam eden ve iklim değişikliğiyle ilgili konuların ele alındığı toplantılarda farklı başlıklar gündeme geliyor. Ancak iklim değişikliğinin tarım üzerindeki olumsuz etkilerinin çözüm odaklı bir yaklaşımla ele alınması gerektiği de ortadadır. Dünyadaki uygulamalar değerlendirilmeli, ülkemizde de zirai don başta olmak üzere yaşanabilecek olumsuzluklara karşı önlemler artırılmalıdır.” ifadelerini kullandı.

“TARIMDA KAMUCU DEVLET POLİTİKASI HAYATA GEÇİRİLMELİ, RİSK HARİTALARI OLUŞTURULMALI”

Tarımsal üretimin iklim kaynaklı risklere karşı korunabilmesi için kamunun daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini savunan Gürer, bölgesel risk haritalarının hazırlanmasını ve meteorolojik uyarı sistemlerinin geliştirilmesini istedi.

Gürer, “Burada kamucu dediğimiz devlet politikasının bir an önce yaşama geçirilmesi, bölgelerin risk haritalarının oluşturulması ve Meteoroloji başta olmak üzere ilgili kurumların daha duyarlı davranması önemlidir. Çünkü geçtiğimiz yıl yaşanan büyük don felaketinde, Meteorolojinin olayı önceden gördüğü ancak bu kadar ağır koşullarda oluşacak bir don konusunda kamuoyunu ve çiftçileri yeterince bilgilendirmediği, Zirai Don Komisyonu raporlarına da yansıdı.” dedi.

Meteorolojik verilerin yalnızca tahmin amacıyla değil, üreticilerin zamanında önlem almasını sağlayacak şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gürer, “Eğer ortada bir sorun varsa ve bu sorunun yaratacağı olumsuzluklar önceden görülebiliyorsa bilgilendirmeler daha açık, daha net ve önlem alıcı biçimde yapılmalıdır. Tehlikenin yaratacağı kayıpları önleyecek ya da en aza indirecek düzenlemeler gerçekleştirilmelidir.” ifadelerini kullandı.

“DEVLETİN GÖREVİ YALNIZCA AFET SONRASINDA ZARAR TESPİTİ YAPMAK DEĞİL”

Erken uyarı sistemlerinin tarımsal üretimde yaşanabilecek kayıpların azaltılması açısından önem taşıdığını vurgulayan Gürer, kamu kurumlarının afet öncesinde de sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

Gürer, “Üretim yapılan bölgelerde hava koşullarının izlenmesi, meteorolojik risklerin önceden belirlenmesi ve çiftçilerin zamanında uyarılması artık ertelenemez bir ihtiyaçtır. Üreticiye ulaşacak erken uyarılar sayesinde don, dolu ve sel gibi olayların yaratacağı zararların bir bölümü önlenebilir. Devletin görevi yalnızca afet sonrasında zarar tespiti yapmak değil, afet yaşanmadan önce gerekli önlemleri almaktır.” diye konuştu.

“ÇİFTÇİNİN BORÇLARI ÖTELENMELİ, FAİZLERİ SİLİNMELİ, EK DESTEK VERİLMELİ”

Zirai don nedeniyle zarar gören üreticilerin ekonomik açıdan desteklenmesi gerektiğini belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, çiftçilerin yeniden üretim yapabilmesinin sağlanması için acil adımlar atılması çağrısında bulundu.

Gürer, “Bu anlamda bölgemiz çiftçisine geçmiş olsun diyorum. Sorunlarını bir kez daha kamuoyunun gündemine getiriyorum. Gerekli önlemlerin olay gerçekleşmeden alınmasının öneminin altını bir kez daha çiziyorum.” dedi.

Üreticilerin borç yükünün hafifletilmesi ve zararlarının karşılanması gerektiğini vurgulayan Gürer, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Zirai don nedeniyle patates üreticilerinin ve diğer ürünleri zarar gören çiftçilerimizin hasar tespitleri hızla yapılmalıdır. Çiftçinin borçları ötelenmeli, faizleri silinmeli ve ek destekler verilmelidir. Çiftçi üretim yapamaz duruma getirilmemelidir. Yaşanan kayıpların ardından üreticinin yeniden tarlasına dönebilmesi için gerekli destekler zaman kaybedilmeden sağlanmalıdır. Üreticinin mağduriyetinin giderilmesi ve tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için bu adımlar zorunludur.”